تعمیر و نگهداری دستگاه اسمز معکوس (RO)

اسمز معکوس RO

سیستم های اسمز معکوس در جداسازی کل ذرات جامد محلول با بازدهی معادل 92 درصد و یا حتی بیشتر می توانند عمل کنند. علاوه بر یونهای معدنی، غشاهای باقی مانده مولکول های آلی را نیر همراه با کدورت، باکتریها و ویروس ها جدا می کنند.

فرآیند اسمر معکوس پیش از آنکه به کار برده شوند نیازمند تصفیه زیادند. جداسازی جامدات معلق کاملا ضروری است، و برای جلوگیری از گرفتگی غشاء مواد آلی محلول باید جدا شوند. تنظیم pH در دامنه نسبتا اسیدی، برای جلوگیری از رسوب مواد معدنی ممکن است لازم باشد. به طور کلی اسمز معکوس جریان با کیفیت تری را نسبت به سایر روش های تصفیه آب بوجود می آورد اگرچه هزینه های عملیاتی آن بیشتر است.

پساب اسمز معکوس RO

فزآیند اسمز معکوس تولید جریان پسابی می نماید که ممکن است از 10 تا 25 درصد جریان آب ورودی را تشکیل دهد. در سیستم های تهیه آب آشامیدنی برای جبران این کمبود حجمی اضافی از آب باید تحت فرایند قرار گیرد .

موارد استفاده از سیستم اسمز معکوس ( RO )، عبارتند از:

  • نمک زدایی و شیرین سازی آب های شور و سنگین جهت تهیه آب آشامیدنی از آب دریا
  • تهیه آب صنعتی جهت مصرف در بویلرها ،کولینگ تاورها و کلیه سیستمهای حراراتی و برودتی
  • تهیه آب دمین جهت مصارف دارویی و بیولوژیکی
  • تهیه و تولید آب مصرفی در صنایع نفت ،گاز ،پتروشیمی و نیروگاه ها
  • تهیه و تامین آب فرایندهای صنعتی کارخانه های فولاد، صنایع غذایی، لبنیات، نساجی، آرایشی بهداشتی، رنگ سازی، صنایع الکترونیک و …
  • تصفیه پیشرفته پساب های بهداشتی و صنعتی و بازیابی مجدد آن
  • تامين و توليد آب مناسب جهت مصارف کشاورزی، گلخانه‌ای و دامداری
  • تامين و توليد آب دستگاه هاي دياليز بيمارستان

تعمیر و نگهداری دستگاه RO

عوامل موثر که بر عملکرد اسمز معکوس تاثیر می گذارد:

  • فشار آب ورودی
  • دمای آب
  • نوع و تعداد کل مواد جامد محلول (TDS) در آب
  • کیفیت فیلتر ها و غشاهای مورد استفاده در سیستم

مراحل بهره برداری از سیستم اسمز معکوس به شرح ذیل می باشد :

1- ثبت فشار ورودی و خروجی فیلترها

این اندازه ­گیری شامل فشار ورودی و خروجی فیلتر­های شنی، فیلتر­های کربن ­فعال و کارتریج فیلتر­ها در مسیر تصفیه قبل از سیستم RO می ­باشد.اختلاف فشار بین ورودی و خروجی فیلتر­ شاخص میزان گرفتگی فیلتر است و به عنوان پارامتر تعیین کننده زمان شستشوی معکوس (Back Wash) مورد استفاده قرار می­گیرد.

2- کنترل و ثبت کلر آزاد خروجی

اندازه ­گیری مقدار کلر آزاد یا غلظت کل کلر در آب خوراک سیستم RO ضروری می­ باشد و نباید هیچگونه کلر آزاد در آب خوراک وجود داشته باشد. با اندازه­ گیری این شاخص کارایی فیلتر­های کربن ­فعال یا سیستم شیمیایی حذف کلر از آب خوراک مورد ارزیابی قرار می­ گیرد و در صورت وجود اشکال در کارایی کربن­ فعال یا تزریق محلول شیمیایی سریعاً اشکال برطرف گردد.

3- ثبت فشار ورودی و خروجی فیلتر کارتریج

فشار آب خوراک در ورودی و خروجی فیلتر کارتریج ثبت می­ شود.

اختلاف فشار بین ورودی و خروجی فیلتر­های کارتریج نشان دهنده میزان گرفتگی آنها می ­باشد.

4- کنترل درجه حرارت آب

دما یا درجه حرارت فاکتور بسیار مهمی در کارایی سیستم اسمز­معکوس می ­باشد.

5- pH آب ورودی

pH آب خام ورودی به دستگاه RO فاکتور بسیار مهمی در کارکرد مناسب و مطلوب سیستم می ­باشد. تنظیم مقدار pH آب ورودی  و کنترل پیوسته آن برای جلوگیری از تشکیل رسوب روی سطح غشاء یک پارامتر حیاتی محسوب می­شود.معمولاً سیستم­­ های RO فقط در یک محدوده pH خاص قادر به کار می ­باشند و در خارج این محدوده غشاء آنها در معرض رسوب نمکها یا تخریب قرار می­ گیرد. باید pH مترها بطور مرتب با محلول­های بافر با pH مشخص کالیبره شوند.

 6- ثبت میزان کارکرد RO

به منظور تعیین میزان کارکرد دقیق سیستم RO و کنترل زمان سرویس­ دهی آن و اندازه ­گیری مدت زمانی که سیستم اسمز­معکوس در سرویس است مفید و ضروری می ­باشد.

 7- ثبت فشار غشاء RO

فشار در ورودی مدول­ ها، فشار اولیه یا فشار خوراک نامیده می ­شود. چنانچه در مسیر آب خوراک از خروجی پمپ­ های فشار بالا تا مرحله اول RO شیر کنترل قرار گرفته است اندازه­ گیری پیوسته فشار در خروجی ضروری است، زیرا فشار ورودی کم سبب کاهش کارایی سیستم می­شود و فشار ورودی خیلی زیاد سبب آسیب غشاها می­ شود.

 8- کنترل فشار جریان دفعی

فشار در خروجی آخرین المنت یک مدول، فشار آب تغلیظ شده یا فشار آب شور نامیده می ­شود، این فشار نشانگر فشار سیستم قبل از شیر کنترل مسیر جریان دفعی سیستم است. اختلاف فشار بین خوراک RO و جریان دفعی آن شاخصی از مقاومت موجود در برابر عبور جریان در طی گذر آن از روی غشاء است، هر چند این اختلاف فشار به دما و دبی آب خوراک بستگی دارد، ولی می­ تواند معیار خوبی از کیفیت عملکرد غشاء باشد به شرط آنکه دبی آب شیرین و آب شور ثابت نگه داشته شوند.

 9- ثبت میزان جریان تولید RO

ثبت میزان جریان تولید یعنی آب تصفیه شده می ­باشد که وارد شبکه مصرف یا تانک ­های ذخیره سازی می­گردد.

صحت مقادیر نشان داده شده در فلومتر­های تولید و پساب را براحتی می­توان از افزایش و کاهش سطح یا حجم مخازن برسی نمود.

 10- بازیافت سیستم

نسبت جریان تولید به جریان خوراک میزان بازیافت اسمز معکوس نامیده می ­شود. این پارامتر با غلظت نمک ها و مواد معلق در آب خوراک RO و در نتیجه احتمال تشکیل رسوب یا فولینگ روی سطح غشاء مرتبط است.

11- جریان برگشتی RO

در صورت برگشت بخشی از آب جریان غلیظ به آب خوراک سیستم RO به آن جریان برگشتی (Recycle) اطلاق می ­شود.

12- TDS آب ورودی

TDS یا کل مواد محلول در آب ورودی به سیستم RO می­ باشد.

13- TDS آب تولید

غلظت مواد محلول (TDS) در جریان محصول RO معمولاً رقم بسیار کوچکی است که به وسیله یک سنسور که در خط تولید وصل می ­باشد نشان داده می­ شود. باید اندازه­ گیری­ های TDSرا بصورت ماهیانه تمیز کاری نمود. معمولاً در مورد اندازه­ گیری TDS جریان­ها در سیستم RO یک عدد خاص مورد نظر نیست، بلکه بر اساس محدوده ­ای از مقادیر قرائت شده در فصول مختلف زمانی قضاوت صورت می­ گیرد.